Ανάμεσα στο Παρνασσό,τη Γκιώνα,την Οίτη και τη κοιλάδα του Σπερχειού ποταμού,όπου βρισκόταν η αρχαία Δρυοπίδα,κατοικούσε ένας λαός βαρβαρικός,όπως μας μεταφέρει ο σπουδαίος γεωγράφος της αρχαιότητας Στράβων.
Το όνομα τους οι Δ ρ ύ ο π ες το οφείλουν πιθανά στα δάση με τις βελανιδιές ( dru> δρυς > βελανιδιά) που είχαν ως συντροφιά τις νύμφες Αμαδρυάδες, τα νεαρά κορίτσια που φώλιαζαν στα δέντρα. Γεννημένη μαζί με το δέντρο, κάθε νύμφη πρόσφερε νεανική ζωντάνια στη βελανιδιά,ήταν η ψυχή της.Την αποχωριζόταν μόνο για να βγει να χορέψει με τις αδελφές της πλάι στη θεά του κυνηγιού Άρτεμη ή για να νιώσει τη φρεσκάδα του κελαρυστού νερού στο ρυάκι.Είχε όμως πάντα στο νου της στο δέντρο που προστάτευε. Εξ άλλου, ήταν το ιερό δέντρο του Δία κι εκείνος που θα το απειλούσε θεωρούνταν ιερόσυλος.
Εκεί στο δάσος, συνήθιζε να παίζει, να τραγουδά και να χορεύει ανάμεσά τους κι η πανέμορφη βασιλοπούλα Δ ρ υ ό π η, μοναχοκόρη του βασιλιά των Δρυόπων Δρύοπα. Σ’ αυτές τις πλαγιές είναι που την αντίκρυσε, για πρώτη φορά, ο θεός της μελωδίας Απόλλωνας να χορεύει τους λατρευτικούς χορούς και την ερωτεύτηκε. Ευφάνταστος, για να τη ξελογιάσει, μεταμορφώθηκε σε χελώνα κι εκείνη ανυποψίαστη πήρε τρυφερά το ζωντανό στην αγκαλιά της.
Ο πολυμήχανος θεός μεταμορφώθηκε ξανά, αυτή τη φορά σε φίδι που τη σφιχταγκάλιασε κι έκανε τις άλλες νύμφες να φύγουν τρομαγμένες.
Το σμίξιμο του Απόλλωνα με τη βασιλοπούλα έφερε σύντομα καρπό, τον Αμφισσο, που έγινε βασιλιάς κι έχτισε την Άμφισσα κι εκεί κοντά έχτισε ένα ιερό για να τιμήσει το πατέρα του.
Μια μέρα, καθώς η ευσεβής Δρυόπη πρόσφερε θυσία και προσευχόταν στο ναό, οι αγαπημένες της Αμαδρυάδες επέστρεψαν, τη σήκωσαν ανάμεσα στα αέρινα πέπλα τους και την πήραν για πάντα μαζί τους. Μια λεύκα φύτρωσε εκεί κι ανέβλυσε μια πηγή. Ετσι, η λυγερή Δρυόπη μεταμορφώθηκε κι αυτή σε δένδρο- νύμφη.
Στην ελληνική μυθολογία, θεοί, άνθρωποι, φύση, σε μια αδιάσπαστη ολιστική ενότητα μαρτυρούν την αρμονία του κόσμου. Με το μύθο της Δρυόπης,τ ο δέντρο μας αποκαλύπτεται ως ιερή έκφραση της ζωής.
Στην ελληνική μυθολογία, η Δρυς ήταν η μητέρα των δέντρων, όταν ενώθηκε με αγάπη η πρώτη νύμφη Αμαδρυάδα με τον Όξυλο και γεννήθηκαν κι οι άλλες νύμφες:
Οι Αμαδρυάδες, βαθιά δεμένες με το δέντρο, είναι η ψυχή του και πεθαίνουν όταν αυτό κόβεται. Αυτές είναι: η Καρυά, η Βάλανος, η Κρανιά, η Μορέα, η Πτελέα. Ενώ, οι Δρυάδες, αθάνατες, ζουν για πάντα στο δάσος γεμάτες ζωηράδα, με τα μαλλιά στολισμένα με λουλούδια ευωδιαστά που συλλέγουν στα ξέφωτα. Ανάμεσα τους, η Τιθορέα που έδωσε το όνομα της στη πόλη της Αρκαδίας και της Φωκίδας, η Ευριδίκη, η σύντροφος του Ορφέα κ.α.
Κάποτε ζούσε ένας αλαζόνας κι ασεβής βασιλιάς στη Θεσσαλία, ο Ερυσίχνων ,που τόλμησε να διατάξει την υλοτόμηση του ιερού δάσους της βελανιδιάς. Μόλις ο ξυλουργός κατάφερε τις πρώτες κιόλας τσεκουριές, το πληγωμένο δέντρο αναστέναξε βαθιά από πόνο κι από τη πληγή του άρχισε να κυλά αίμα…λίγο μετά ακούστηκε και το βογκητό της νύμφης που ζούσε μέσα του,καθώς άφηνε τη τελευταία της ανάσα.
«Παιδί μου,εσύ που τα δέντρα κόβεις τ´αφιερωμένα στους θεούς, απότρεψε τους βοηθούς σου μην οργιστεί η Δήμητρα που τον ιερό της τόπο εσύ ξεκάνεις!»
Με αυτά τα λόγια βάλθηκε η θεά με τη μορφή ιέρειας να μαλακώσει τη καρδιά του αναίσχυντου άντρα.
Τότε, εκείνος βλοσυρά της απαντά με απειλές:
«φύγε,μη σου μπήξω το πελέκι στο κορμί. Εγώ μ´αυτά στέγη για το σπίτι μου θα φτιάξω, τραπέζια πλούσια να κάνω!»
Τη θεϊκή μορφή της παίρνοντας πια η θεά, πανύψηλη ως τον Όλυμπο, μεγάλη τιμωρία στον Ερυσίχθονα επέβαλλε.
Έτσι, ο ανίερος βασιλιάς βρήκε δραματικό τέλος.
(Από τον ύμνο προς τη Δήμητρα του αρχαίου ποιητή Καλλίμαχου)
